Zondag 30 september 2018, Bloemendaal, ds. Ad van Nieuwpoort Jozua 3 en 4   Gemeente van Christus, Vandaag worden we even stilgezet bij twee kleine mensjes: Mélanie en Wout. Ooit waren wij allemaal ook zo klein. Stonden we aan het begin van een levensweg waarvan we geen idee hadden hoe die zou gaan. Wat is ervan geworden? Welke weg hebben we bewandeld? Wat heeft ons niet allemaal gevormd? Welke stormen hebben wij moeten doorstaan? Wat gaf ons de kracht om weer op te staan na crisismomenten? Of wat heeft ons zo verwond en pijn gedaan dat we er tot op de dag van vandaag mee worstelen? Ja, hoe gaat een levensweg? In het verhaal dat we vandaag bij de doop van deze kleine mensjes lezen, gaat het ook over een weg. Twee hoofdstukken lang wordt met een enorme omhaal van woorden verteld welke weg het exodusvolkje moet gaan voordat het in het veelbelovende land komt. Hoewel het in de natuurlijke geografie een eenvoudig weggetje is van A naar B wil ons met dit omstandige verhaal iets geleerd worden vandaag. Iets dat misschien wel de kern vormt van heel het Bijbelverhaal. Deze weg van bevrijding gaat namelijk door de wateren heen. En de ‘wateren’ staan in heel de bijbel voor de machten die voortdurend op de loer liggen om ons leven de nek om te draaien. Machten die elk sprankje hoop de kop in drukken. Elke droom maken tot een nachtmerrie. Machten die haat en verdeeldheid zaaien. Die de grond onder je voeten weghalen. Daar staan ze voor. Ze krijgen in de tekst zelfs namen in de volken die genoemd worden. We hebben daar altijd wat moeite mee maar ook met die volken worden de machten bedoeld als die wateren. De grote dreigingen die ons vertrouwen wegnemen en ons tot angstige mensjes maakt die niet meer durven. We maken het mee in maatschappelijke zin, juist ook deze dagen. Hoe ons de angst wordt aangepraat. Gemanipuleerde filmpjes waarin voortdurend moslims als kwaadaardige beesten worden neergezet. Machten die de onderlinge geloofwaardigheid in twijfel trekken. We zien het rondom zo’n proces waar heel Amerika van in de ban is deze dagen. We maken dagelijks mee hoe machten aan het werk zijn om waarheid tot leugen te verdraaien en de leugen te verkopen als waarheid. Maar die wateren zijn ook de machten die zomaar ons kwetsbare leven kunnen binnensluipen. Die ziekte die heel je leven ontwricht. Of die mentale spanning die al het plezier in het leven opvreet. Stemmetjes die je voortdurend kleineren en ontmoedigen om nog een stap te wagen. Kortom: machten die alles wat menselijk en de moeite waard is omver willen halen. Als we vandaag stilstaan bij de weg die wij allemaal tot nu toe door het leven zijn gegaan, kunnen we vast allemaal wel zulke machten aanwijzen. Het zijn de machten waar heel het bijbelverhaal zich tegen verzet. Niet voor niets begint de eerste alinea van de bijbel met het benoemen van die machten. Duisternis en wateren worden ze genoemd. En tegen die duisternis wordt meteen al geroepen: Licht! Het is het eerste woord dat God spreekt. En tegen die wateren wordt geroepen: droge! Ja, tegen die machten in wordt een veilige ruimte geschapen voor de mens om in vrijheid te kunnen leven zonder dreiging. De weg die vandaag wordt afgelegd door de Jordaan is daar een samenvatting van, zou je kunnen zeggen. Een echt doopverhaal. Ze hadden met een paar handige sprongen zo de Jordaan kunnen oversteken maar hier wil dus duidelijk iets anders worden gezegd. Om te beginnen is daar die kist. Voordat ze wegen gaan waar geen wegen zijn moeten ze eerst die kist in de gaten krijgen. Het is de ark van het verbond. De kist die heel die woestijntocht lang dit volk heeft begeleid. In die kist ligt een woord. Een boekrol met daarop een liefdeswoord geschreven. Een belofte en een opdracht. ‘Ik ben met jou’ staat er op die boekrol geschreven. Je bent nooit alleen. Ik ben aan jouw zijde, waar je ook gaat. Ik heb voor jou gekozen, ik geloof in jou. En ik heb jou uit de angst en de dood weggeleid om je in het leven te zetten. Opdat jij als een bevrijd mens zult leven met je medemensen. Opdat mijn liefde in jouw leven vrucht draagt en zich vermenigvuldigt. Opdat jij nooit meer zult buigen voor machten die jou kleineren en onmondig maken. Dat staat allemaal op die boekrol geschreven. Woorden die met kracht. Woorden die bergen kunnen verzetten en wateren doet wijken. Een geheim is het wat daar geschreven staat. Niet te vatten onder bulletpoints of op excelsheets. Een woord van bevrijding is het. Dat is wat ze hebben. Hun enige oriëntatiepunt. Die kist met die boekrol wordt door priesters opgetild en voortgedragen. Achter dat woord moet heel dat exodusvolkje zich scharen. Maar ze moeten wel afstand houden. Ze moeten het niet in eigen beheer gaan nemen. Gaan gebruiken voor het eigen gelijk. Het is immers een heilig woord dat zich niet laat annexeren.  Maar op die nooit begane weg moeten ze wel voortdurend die kist met dat woord voor ogen houden. Zonder die kist en de boekrol die daarin ligt, gaat het niet. Dan val je meteen weer ten prooi aan die machten die jou angstig maken en onzeker. Dan laat je je weer imponeren door de machten die jou onderuit willen halen. Nee, het enige dat voor ogen moet worden gehouden is die kist met dat woord. En daar gaan ze. Die priesters gaan voorop. Zodra hun voetzolen de chaoswateren raken, wijken de wateren. Het is zoals Jezus die wandelt over de zee. Het betekent: die dreigende machten die ons onder de voet willen lopen worden zelf een kopje kleiner gemaakt. De natuurlijke wetmatigheden waarmee wij dagelijks leven worden doorbroken. De wateren die naar beneden stromen en alsmaar voort denderen worden stilgezet. Het ‘panta rei’ wordt doorbroken. De tijd wordt stilgezet. Die alsmaar doortikkende klokkentijd van ons. Als in die film Modern Times met Charley Chaplin. De klok wordt stilgezet. Alles, heel de natuurwet moet gehoorzamen aan de gang die de priesters gaan. Onmogelijk natuurlijk. Maar wat een beeld! En zo staan die priesters midden in de Jordaan stil. Het is alsof heel het verhaal van Exodus zich weer herhaalt. Een weg door de wateren wordt geopend. Een weg om te gaan. In de richting van een veelbelovend land. De verdelgende machten worden aan banden gelegd en moeten eerbiedig het exodusvolkje voor laten gaan. En om dat verhaal verder te vertellen worden er twaalf stenen uit het midden van die wateren gehaald. Twaalf stenen die verwijzen naar de twaalf stenen in het midden van de Jordaan. Tekenen van dat het kan. Zoals die twaalf stenen midden in de Jordaan. Steentjes die vragen om een verhaal. Om een uitleg. Wat doen die steentjes daar papa, mama? Wat willen die steentjes zeggen? En dat jullie dan dat verhaal kunnen doen over die weg die gaat waar veel mensen helemaal geen wegen meer zien. Sporen van die weg vinden we op allerlei momenten in ons leven. Die medemensen die laten zien wat liefde en hoop vermag. Mensen die weigeren zich mee te laten slepen door het negatieve, het cynisme of de onderbuik. Mensen die blijven geloven dat het anders kan. En daar soms zelfs alles voor op willen geven. Er zijn tal van grote en kleine voorbeelden. Maar in die kist ligt het grootste teken. Een woord dat vlees werd in hem die de doodswateren met voeten trad om voor ons een weg te banen waar wij geen wegen zien. In dat verhaal dompelen wij vandaag die kleine mensjes, Mélanie en Wout. Niemand van ons weet hoe hun weg zal zijn in dit leven. Net zoals wij het ook niet wisten. Maar één teken krijgen ze vandaag mee voor de rest van hun leven. En dat is dat Exodusteken. Ze zijn door het water gehaald. De wateren hebben moeten gehoorzamen aan dat woord van liefde dat over hun levens wordt uitgesproken. En daarmee willen we in die doop zeggen dat we alles wat hen in de weg staat om te worden zoals ze zijn bedoeld wordt weggespoeld. We spoelen zo meteen de angst uit hun levens, de vrees voor de machten die hen zullen willen kleineren. Opdat hun een weg wordt geopend van groot vertrouwen. Dat zij het wagen met een stem die hen in de oren fluisteren zal in tijden van vertwijfeling en kwetsbaarheid: je bent niet alleen. Het is al goed met je gemaakt. Je bent geliefd. Daar hoef je helemaal niets meer voor te doen. Opdat zij zullen worden als die steentjes aan de kant van de Jordaan. Tekenen van dat het kan. Dat bevrijding mogelijk is. Dat licht sterker is dan de duisternis. En liefde sterker dan de dood. Amen